24-03-14

Recensie: Vogel - Crystal Chan

Titel: Vogel
Auteur: Crystal Chan
Genre: Jeugd (10+)
ISBN: 9789020629828
256 pagina's | Uitgeverij Kluitman | febr. 2014

Crystal Chan:
Crystal Chan woont in Chicago, waar ze graag fietst door de drukke stad en praat tegen haar schildpad. Tenminste, wanneer ze niet schrijft. Want dat is wat ze het liefst doet. Bird is haar debuutroman voor jongere lezers. Daarvoor schreef ze vooral voor tijdschriften en het bedrijfsleven. Ze is professioneel  verhalenverteller voor kinderen en volwassenen. 

Het verhaal:
De twaalfjarige Jade heeft haar broertje John nooit gekend, want hij stierf op vijfjarige leeftijd op de dag dat zij werd geboren. Omdat hij zo fladderig was, noemde opa hem Vogel, en opa is degene die de schuld krijgt van zijn dood: Vogel is met een handdoek als vleugels van een rots gesprongen. Jade groeit op in een wereld die wordt overheerst door verdriet. Haar opa praat niet meer, zoekt geen contact met haar en sluit zich op haar verjaardagen op in zijn kamer. Haar moeder is streng en afstandelijk en lijkt haar nooit écht te zien. Haar vader bevindt zich in een wereld van bijgeloof. Op een van haar nachtelijke wandelingen, wanneer ze niet kan slapen, ontdekt Jade een jongen in haar favoriete boom. Hij heet John, net als haar broertje. Er ontstaat een bijzondere vriendschap tussen hen, tot Jade ontdekt dat hij tegen haar heeft gelogen.

Mijn mening:
Na een aantal pagina's gelezen te hebben kom ik op een punt dat ik bij mezelf te rade ga; geef ik het verhaal een verdere kans en lees ik door, of besluit ik dat het boek niet aan mijn verwachtingen kan voldoen en leg ik het opzij? Ik besluit het verhaal een verdere kans te geven. Want hoewel ik nog niet helemaal gegrepen word door het verhaal en het mede daardoor nog niet mijn volle aandacht te pakken heeft, maakt hetgeen ik las mij nieuwsgierig naar het verdere verloop van het verhaal, hoe zal het Jade en John vergaan? En wat ben ik achteraf blij dat ik het verhaal inderdaad deze kans heb gegeven. Bij de laatste pagina van het verhaal aanbeland, moet ik mijn eerdere mening hierover bijstellen; het is een prachtig en enigszins mysterieus verhaal over verlies, vriendschap, familiebanden en bijgeloof. Een verhaal welke de lezer aanzet tot nadenken. Een jeugdboek ook geschikt voor Young Adults en volwassenen. 

Mijn opa hield op met praten op de dag dat hij mijn broer John had vermoord

Jade’s broer John was vijf jaar toen hij stierf. Met de gedachte dat hij kon vliegen sprong hij van een rots en stierf. Jade's opa wordt zijn dood verweten omdat hij John de bijnaam Vogel gaf en hem vertelde dat hij op een dag zou kunnen vliegen als een merel. Sinds die bewuste dag hult opa zich in stilzwijgen. 

De dag dat John overleed, werd Jade geboren, twaalf jaar geleden. Zij groeit op in een gezin welke gebukt gaat onder het overlijden van haar broer John. Jade’s verjaardag is geen speciale dag van feest maar een dag van stilte. Opa sluit zich elk jaar op deze dag op in zijn kamer. „Maar ik moet mijn speciale dag altijd delen met de stilte achter opa’s dichte deur en de stilte op het kerkhof en de stilte die zwaar tussen de woorden van mijn vader en moeder in hangt.” 

Haar moeder lijdt onder het verlies van haar zoon, heeft sombere buien en is streng en afstandelijk tegen Jade. Haar vader bevindt zich in een wereld van bijgeloof en probeert verder onheil op afstand te houden door slechte geesten (duppy’s) te weren, haar opa hult zich in stilzwijgen en wordt door iedereen binnen het gezin genegeerd. Jade voelt zich thuis erg eenzaam, ze verlangt naar liefde en aandacht, ze wil gehoord en gezien worden door haar ouders.

„Waar was al die blijdschap gebleven, waar gaat blijdschap naartoe als hij je familie verlaat? Gaat die naar een ander gezin, zakt hij weg in de aarde, lost hij op zoals je adem in de winter? En als blijdschap niet zomaar verdwijnt, waarom is er dan niets voor mij overgebleven?” 

Jade vindt troost en geborgenheid bij de rotsen waar John stierf. Een verboden plek, maar voor Jade een plek waar ze haar vragen en zorgen achter kan laten door middel van het begraven van steentjes voor elke vraag en zorg, en het leggen van een kring van stenen waaraan ze op elke verjaardag een steen toevoegt. Staande in het midden van deze kring stenen voelt ze zich rustig en veilig. „…als ik me zorgen maak of van streek ben, dan kom ik hierheen en dan word ik vanzelf rustiger. Deze plek luistert naar me.”

Wanneer Jade 's nachts niet kan slapen, vlucht ze het huis uit en klimt in de grote eikenboom op het terrein van meneer McLaren. „Daar kijk ik naar de boog die de maan beschrijft aan de hemel en ik luister naar het getjirp van de krekels, naar het ruisen van de  eikenblaadjes of naar de holle roep van de uil.” Op een nacht blijkt er iemand in haar eikenboom te zitten, een jongen die zich voorstelt als John. John en Jade worden vrienden, hij begrijpt haar en accepteert haar zoals ze is. Opa en haar vader zijn niet blij met de vriendschap tussen Jade en John en doen er alles aan om hem bij haar uit de buurt te houden. Opa denkt dat hij een duppy is en onheil zal brengen. Ondanks alle tegenwerkingen en een leugen van John, blijven Jade en John elkaar opzoeken en helpen ze elkaar. Maar wie is John eigenlijk? Is hij wel wie hij zegt te zijn? 

Als Jade's ouders erachter komen dat Jade haar heil zoekt bij de verboden rotsen, vernielt haar vader Jade's kring van stenen en gooit deze een voor een in de afgrond. Jade besluit zich net als opa in stilte te hullen. "Als iets wat je dierbaar is van je wordt afgepakt, hebben woorden geen zin. Wat heb je aan woorden als ze leeg, zwak of onecht zijn? Waarom zou je niet zwijgen tot de allerlaatste minuut van de eeuwigheid?" Het is haar stilzwijgende opa die tot Jade weet door te dringen. 

„Nooit eerder had ik de stilte met iemand gedeeld. Bij ons in huis gebruikten we stilte als schild en als zwaard: om mensen af te stoten of te verwonden. Maar toen opa en ik zo samen in mijn kamer zaten, was het heel anders. De stilte die over ons neerdaalde, was als de zachtste, meest beschermende deken die je je maar kon voorstellen. Een deken waaronder ik helemaal mezelf kon zijn. Opa moet geweten hebben wat er tussen mijn ouders en mij was gebeurd bij de rotsen, door al het geschreeuw of juist door de stilte. Maar ook al wisselden opa en ik geen woord, deze keer kon ik toch zijn boodschap begrijpen, luid en duidelijk: ik ben er nog. Die dag leerde ik dat je hart niet spreekt met woorden, zoals we denken dat het hoort in de film of in muziek. Ik denk dat je hart meer ruimte nodig heeft. In ieder geval wist ik dat er tot die tijd een afschuwelijke koorts door mijn hart had geraasd, en dat opa er met zijn stilzwijgen een verkoelende regen over liet neerdalen.”

Een gebeurtenis bij de rotsen weet uiteindelijk de gezinsleden weer dichter bij elkaar te brengen, opa doorbreekt zijn stilzwijgen en ook voor John ziet de toekomst er goed uit.

1 opmerking:

Opmerking: alleen leden van deze blog kunnen een reactie plaatsen.