19-09-14

Recensie: De verzamelde werken van A.J. Fikry, boekhandelaar - Gabrielle Zevin

Titel: De verzamelde werken van A.J. Fikry, boekhandelaar
Auteur: Gabrielle Zevin
Genre: Roman
ISBN: 9789025440862
222 pagina's | Atlas Contact | juli 2014

Gabrielle Zevin:
Gabrielle Zevin is auteur van zes romans, waaronder Ergens. Ze schreef het scenario voor de film Conversations with Other Women, die verfilmd werd met Helena Bonham Carter. 

Het verhaal:
Onvergetelijke liefdesverklaring aan boeken. Het leven zit A.J. Fikry niet mee. Zijn vrouw is overleden, de omzet van zijn boekhandel daalt zienderogen, en nu is zijn kostbaarste bezit, een zeldzame dichtbundel, uit zijn woning ontvreemd. Zelfs de prachtige boeken waarmee hij zich dagelijks omringt, geven hem geen plezier meer. Langzaam maar zeker zakt Fikry weg in een isolement waaruit zelfs de charmante Amelia, vertegenwoordiger van een kleine uitgeverij, hem niet kan halen. Als op een dag een mysterieus pakket in zijn boekhandel verschijnt, krijgt Fikry de kans om opnieuw te beginnen.

Mijn mening:
Een roman welke zich laat lezen als een modern sprookje, waarin hoofdpersonage AJ Fikry leert het leven opnieuw lief te hebben en te omarmen. Had ik in het begin van het verhaal nog mijn twijfels en vroeg ik mijzelf af waar het verhaal naartoe zou gaan, na de laatste pagina van het boek gelezen te hebben, kan ik maar tot één conclusie komen; wát een prachtig en bijzonder verhaal. Een verhaal dat van begin tot einde boeken ademt, een genot voor elke boekenwurm om te lezen. Ieder hoofdstuk begint met een bespreking van een kort verhaal, A.J.’s favoriete genre, welke hij zijn dochter Maya aanraadt. Tezamen vormen ze uiteindelijk de verzamelde werken van A.J. Fikry.

De verbitterde en sombere boekhandelaar A.J. Fikry leeft een teruggetrokken leven op Alice Island. Sinds het overlijden van zijn vrouw Nicole (Nic) komen er steeds minder mensen naar zijn boekwinkel Island Books. 

„De mensen hadden toen natuurlijk wel met hem te doen, maar ze hadden iets te erg met hem te doen. Nic was een plaatsgenoot, ze was een van hen. Toen ze was overleden, vonden ze dat ze niets gemeen hadden met A.J. behalve het gedeelde verlies van Nic. Namen ze het hem kwalijk? Sommigen wel, een beetje. Als ze langs de winkel kwamen, hielden ze de adem in, alsof het een kerkhof was.” 

Wanneer de charmante vertegenwoordigster Amelia Loman langskomt om de boeken uit de nieuwe wintercatalogus van uitgeverij Knightley aan te prijzen behandelt A.J. haar zeer onbeschoft.

“Waar ik wél van hou?”, herhaalt hij vol afkeer. “Kan ik je niet beter vertellen waar ik niét van hou? Ik hou niet van postmodernistische of postacalyptische boeken, van boeken met een postmortale verteller of van magisch realisme. Ik ben maar zelden gevoelig voor zogenaamd slimme literaire kunstgrepen, meerdere lettertypen, afbeeldingen waar ze niet thuishoren, kortom, allerlei trucs. Ik vind fictie over de Holocaust of andere grote werelddrama's smakeloos - daarover alleen non-fictie graag. Ik hou niet van genrekruisingen a la literaire thriller of literaire fantasyromans. Literair is literair, genre is genre, en dergelijk kruisingen hebben maar zelden een bevredigend resultaat. Ik hou niet van kinderboeken, vooral niet als ze over weeskinderen gaan, en ik wens mijn planken niet te vol te stouwen met boeken voor young adults. Ik neem maar zelden debuutromans, checklist, poëzie en vertalingen. Ik zou ook liever geen series nemen, maar mijn portemonnee stelt nu eenmaal bepaalde eisen die ik niet altijd kan negeren."
Die avond drinkt A.J. meer dan goed voor hem is. Hij mist zijn overleden vrouw Nic. Wanneer hij de volgende dag met bonkend hoofd wakker wordt, blijkt zijn kostbaarste bezit, een zeer zeldzaam exemplaar van de dichtbundel Tamerlane van Edgar Allen Poe, gestolen te zijn. Het boek had hij aangeschaft als zijn oudedagvoorziening. Nu zijn kostbaarste bezit weg is, ziet A.J. geen noodzaak meer om zijn deur op slot te doen, naar zijn idee valt er toch niets waardevols meer te stelen. 
Een paar dagen later treft hij bij thuiskomst een meisje in zijn winkel aan. Het is de 2-jarige Maya. Ze is achtergelaten door haar moeder. Aan haar Elmo-pop is een briefje van haar moeder bevestigd. Haar moeder wil dat Maya later van lezen gaat houden en dat ze opgroeit tussen de boeken en tussen mensen die van lezen houden. De volgende dag spoelt het lichaam van Maya’s moeder aan op het strand. Het vooruitzicht dat het meisje van pleeggezin naar pleeggezin zal gaan, staat A.J. zo tegen dat hij zich over haar ontfermt en haar adopteert als Maya Tamerlane Fikry. Gewild en ongewild krijgt A.J. van veel mensen in Alice adviezen en hulp bij de opvoeding van Maya.
Maya ontwikkelt een grote liefde voor boeken en tekent zelfs recensies op jonge leeftijd. „‚s Middags tekent ze recensies. Een appel betekent dat het boek lekker ruikt. Een stuk kaas betekent dat het boek stinkt. Een zelfportret betekent dat ze de plaatjes leuk vindt.” Zij weet door te dringen tot het hart van de verbitterde A.J. en weet deze te ontdooien. Het is Maya die hem de kracht geeft zijn leven een nieuwe wending te geven en zich open te stellen voor andere mensen, zoals de vertegenwoordigster Amelia op wie A.J. verliefd wordt. Maar kan Amelia zijn gedrag tijdens haar eerste bezoek aan zijn boekwinkel vergeten?
Wat volgt is voor de lezer makkelijk in te vullen. Het boek is niet geheel onvoorspelbaar. A.J. weet menig bewoner van het stadje aan het lezen te krijgen, er worden zelfs leesclubs opgericht. De jonge Maya ontwikkelt zich tot schrijfster en wint de derde prijs bij een verhalenwedstrijd voor scholen in de regio. 
Op het einde van het verhaal vallen een aantal puzzelstukjes op hun plek en komen we meer te weten over Maya’s afkomst, het motief van de zelfmoord van Maya’s moeder en .. keert het gestolen boek Tamerlane terug bij A.J.Fikry.
„We lezen om te weten dat we niet alleen zijn. We lezen omdat we alleen zijn. We lezen en dan zijn we niet alleen. We zijn niet alleen. Mijn leven zit in deze boeken, wil hij haar zeggen. Lees ze en je kent mijn hart. We zijn niet echt een roman. We zijn ook niet echt een kort verhaal. Uiteindelijk zijn we verzamelde werken. We zijn niet de dingen die we verzamelen, verwerven, lezen. We zijn, zolang als we hier nog zijn, alleen liefde. De dingen die we hebben liefgehad. De mensen van wie we hebben gehouden. En dat is, denk ik, dat is wat echt voortleeft.”

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

Opmerking: alleen leden van deze blog kunnen een reactie plaatsen.